جیم جارموش، ۲: مغلوب قانون

«مغلوب قانون»، محصول ۱۹۸۶ فیلم دیگری از «جیم‌ جارموش» است با تم زندان و فرار از زندان. اگر مثلا فیلمی مثل «فرار از شاوشنگ یا رستگاری در شاوشنگ» را دوست داشته باشید قاعدتا این فیلم را که البته بسیار با آن متفاوت است هم دوست خواهید داشت. من تا قبل از دیدن فیلم جارموش، «فرار از شاوشنگ» و «پاپیون» محبوب‌ترین فیلم‌هایم بودند در تم زندان، ولی خب هر دو فیلم تلخند. اولی را توانستم یک نفس ببینم ولی دومی را در سه روز. فیلم «مغلوب قانون» را به خاطر شخصیت‌پردازی، دیالوگ‌ها و طنز بی‌نظیرش می‌شود یک نفس دید و بسیار لذت برد. بازی شاهکار تام‌ویتس و روبرتو بنینی در این فیلم، دیالوگ‌ها و فیلم‌برداری رابی‌ مولر. اگر دنبال فیلمی می‌گردید درباره گردش تصادفی و بی‌حساب‌و کتاب زندگی و گیر افتادن پوچ آدم‌ها در تله‌های تصادفی و پوچ‌تر و در نهایت رسیدن آن‌ها به همدیگر، آن هم در جایی مثل زندان این فیلم را از دست ندهید. داستان بیش از این‌که درباره فرار از زندان باشد، درباره روابط انسانی سه شخصیت اصلی داستان است که گاهی با خودشان، گاهی با یکدیگر و گاهی با مخاطب پشت دوربین حرف می‌زنند. بازی دیدنی روبرتو بینینی در نقش باب با آن طنز شاهکارش این فیلم را بی‌رقیب می‌کند حالا به آن اضافه کنید تام ویتس و لاری را! جیم جارموش بنینی را اولین بار یک فستیوال فیلم در ایتالیا دیده، وقتی که هر دو عضو ژوری بوده‌اند و این‌طوری که خودش گفته عاشق طرز جمله‌ساختن بنینی به انگلیسی‌ست: «او هر چیزی که دستش می‌آمد پرت می‌کرد وسط جمله و آن طوری جمله می‌ساخت».
قسمتی از فیلم که دو سلول کوچکی در زندان می‌گذرد یکی از درخشان‌ترین فرازهای فیلم است، بازی‌هایی که جارموش با دیوار زندان می‌کند، با کشیدن پنجره با ذغال، یا خط زدن روزها یادآور روزمرگی‌های زندان است ولی همان روزمرگی‌ها را با خلاقیت‌های کم‌نظیر در هم شکسته است. طوری که اصلا مخاطب فراموش می‌کند فیلم دارد در زندان می‌گذرد و بی‌گناهی جک و زک بیش‌ از آنکه خنده‌دار باشد ترسناک و خطرناک است. بهترین سکانس زندان، جاییست که باب (بنینی) با انگلیسی خرابش یک بازی زبانی شاهکار با کلمه جیغ می‌کند و کل زندانی‌ها برای چند دقیقه شورش می‌کنند. برای من آن صحنه بهترین بازنمایی سرکوب شدن و اعتراض در زندان بود. جارموش فقط به خاطر خلق همان یک سکانس می‌توانست خودش را جاودانه کند برای همیشه این قدر که خوب است. به تمسخر گرفتن زندان، در هم شکستن سیستم تنبیه و مجازات، همه با شخصیت‌پردازی و دیالوگ و بعد آن فرار بی‌نظیر به عمق جنگل و رودخانه. جارموش وقت خودش و بیننده را صرف پروسه فرار از زندان نمی‌کند، حتی همان فرار را هم به سرعت و با چاشنی طنز به تصویر می‌کشد برای او زندگی و آدم‌ها از همه چیز مهم‌ترند. ته دلم گفتم کاش دیدن این فیلم برای هر زندانی‌ای مجاز می‌شد.
خلاصه که بگذارید توی لیست که این یکی را حتما حتما باید دید.
DownByLaw_Fr23x33.jpg